آدرس مطب: شیراز، بلوار زند، نبش خیابان بیست متری (هفت تیر)، مجتمع پزشکی شیراز، طبقه3، واحد 303
تلفن: ۰۷۱۳۲۳۰۰۹۳۱
موبایل: ۰۹۱۷۴۴۳۷۱۳۵
ساعات کاری : شنبه - چهارشنبه 21:00-16:00
آدرس مطب: شیراز، بلوار زند، نبش خیابان بیست متری (هفت تیر)، مجتمع پزشکی شیراز، طبقه3، واحد 303
تلفن: ۰۷۱۳۲۳۰۰۹۳۱
موبایل: ۰۹۱۷۴۴۳۷۱۳۵
ساعات کاری : شنبه - چهارشنبه 21:00-16:00
درد کمر یا گردن یکی از مشکلات شایعی است که بسیاری از افراد در دورهای از زندگی تجربه میکنند، اما هر درد ستون فقرات به معنی وجود یک مشکل جدی یا نیاز به جراحی نیست. در بسیاری از موارد، دردهای عضلانی یا مشکلات خفیف با درمانهای اولیه و مراقبت مناسب بهبود پیدا میکنند. با این حال، زمانی که درد با علائم عصبی مانند بیحسی، گزگز، ضعف دست یا پا، اختلال در راه رفتن یا کاهش توان حرکتی همراه شود، بررسی تخصصی اهمیت بیشتری پیدا میکند.
مراجعه به جراح ستون فقرات نیز الزاماً به معنی تصمیم برای انجام عمل نیست. هدف اصلی از ارزیابی تخصصی، مشخص شدن علت علائم و تطبیق یافتههای معاینه با تصاویر پزشکی مانند MRI یا CT است. پزشک پس از بررسی شرح حال، شدت و مدت علائم، وضعیت عصبی و درمانهای قبلی میتواند درباره ادامه درمان غیرجراحی، انجام بررسیهای بیشتر یا در بعضی بیماران بررسی گزینه جراحی تصمیمگیری کند.
در این راهنما با مهمترین علائمی که ممکن است نیاز به ارزیابی ستون فقرات داشته باشند و مسیر معمول بررسی این مشکلات آشنا میشوید.
بسیاری از مشکلات ستون فقرات فقط با درد موضعی ظاهر نمیشوند. ستون فقرات علاوه بر نقش ساختاری، از نخاع و ریشههای عصبی محافظت میکند و به همین دلیل فشار یا آسیب در این ناحیه ممکن است علائم عصبی نیز ایجاد کند.
درد مداوم کمر یا گردن، انتشار درد به دست یا پا، بیحسی، گزگز، کاهش قدرت عضلات و تغییر در نحوه راه رفتن از جمله علائمی هستند که ممکن است نیاز به بررسی دقیقتر داشته باشند.
اهمیت هر علامت به شدت، مدت، روند پیشرفت و همراهی آن با سایر نشانهها بستگی دارد. برای مثال، درد کوتاهمدتی که پس از فعالیت ایجاد شده و بهتدریج کاهش پیدا میکند با دردی که هفتهها ادامه دارد و همراه ضعف یا بیحسی است، شرایط متفاوتی دارد.
در برخی بیماران، علائم ممکن است ناشی از دیسک کمر یا دیسک گردن باشند. در برخی دیگر، تنگی کانال نخاعی، مشکلات مهرهها، آسیبهای ستون فقرات یا فشار بر ریشههای عصبی میتواند مطرح باشد.
بنابراین تشخیص علت فقط از روی نوع درد امکانپذیر نیست و باید مجموعه علائم، معاینه و در صورت لزوم تصویربرداری کنار هم بررسی شوند.
درد کمر و گردن بسیار شایع است و در بسیاری از افراد به علت کشیدگی عضلات، فعالیت شدید، وضعیت نامناسب بدن یا تغییرات خفیف ستون فقرات ایجاد میشود.
اما بعضی ویژگیها میتوانند اهمیت بررسی تخصصی را بیشتر کنند. اگر درد برای مدت طولانی باقی بماند، بهطور مکرر بازگردد یا باعث محدود شدن فعالیتهای روزمره شود، ممکن است نیاز به ارزیابی دقیقتری وجود داشته باشد.
انتشار درد نیز اهمیت دارد. در مشکلات مرتبط با دیسک یا فشار روی ریشه عصبی، درد ممکن است از کمر به باسن و پا یا از گردن به شانه، بازو و دست منتشر شود. گاهی این درد همراه با گزگز یا بیحسی است.
شدیدتر شدن تدریجی درد، کاهش قدرت دست یا پا و تغییر در راه رفتن نیز از مواردی هستند که نباید صرفاً بهعنوان درد عضلانی در نظر گرفته شوند.
در چنین شرایطی، ارزیابی بالینی میتواند به مشخص شدن منبع درد کمک کند. ممکن است پزشک پس از معاینه، ادامه درمان محافظهکارانه را توصیه کند یا در صورت وجود علائم خاص، تصویربرداری یا بررسیهای تکمیلی را ضروری بداند.
اگر مشکل شما بیشتر با دیسک کمری مرتبط است، صفحه جراحی دیسک کمر در شیراز اطلاعات اختصاصیتری درباره این موضوع ارائه میکند.
احساس گزگز یا بیحسی موقت همیشه نشانه بیماری ستون فقرات نیست، اما وقتی این علائم مداوم، تکرارشونده یا پیشرونده باشند، بررسی مسیرهای عصبی اهمیت بیشتری پیدا میکند.
ریشههای عصبی از ستون فقرات خارج میشوند و به قسمتهای مختلف بدن میروند. فشار بر این ریشهها میتواند باعث درد، سوزش، گزگز، بیحسی یا ضعف عضلات شود.
در مشکلات ناحیه کمر، علائم ممکن است بیشتر در باسن، ران، ساق یا پا احساس شوند. در مشکلات گردن نیز ممکن است شانه، بازو، دست یا انگشتان درگیر شوند.
تفاوت مهمی میان بیحسی و ضعف عضلانی وجود دارد. ضعف یعنی فرد احساس کند قدرت انجام یک حرکت کاهش یافته است؛ برای مثال بالا آوردن پا، گرفتن وسیله با دست یا انجام حرکتی که قبلاً بهراحتی انجام میشده دشوارتر شود.
ضعف پیشرونده نسبت به درد ساده اهمیت بیشتری دارد و بهتر است زودتر بررسی شود.
در موارد مرتبط با گردن میتوانید اطلاعات تکمیلی را در صفحه جراحی دیسک گردن در شیراز مشاهده کنید.
تغییر در نحوه راه رفتن میتواند دلایل مختلفی داشته باشد و همیشه منشأ آن ستون فقرات نیست. با این حال، در بعضی شرایط فشار روی نخاع یا ریشههای عصبی میتواند توان حرکتی فرد را تحت تأثیر قرار دهد.
فرد ممکن است احساس کند پاها زود خسته میشوند، تعادل قبلی را ندارد، مسافت کمتری میتواند راه برود یا برای ادامه مسیر نیاز به توقف دارد. گاهی نیز ضعف یا بیحسی پا همراه این علائم وجود دارد.
در تنگی کانال نخاعی، بعضی بیماران هنگام ایستادن یا راه رفتن طولانی دچار افزایش علائم میشوند. البته برای تشخیص این مشکل، تنها توضیح بیمار کافی نیست و معاینه عصبی و تصویربرداری باید در کنار هم قرار گیرند.
پزشک هنگام معاینه ممکن است قدرت عضلات، حس اندامها، رفلکسها، تعادل و نحوه راه رفتن را بررسی کند. سپس در صورت نیاز، یافتهها با MRI یا سایر تصاویر مقایسه میشوند.
اگر علائم شما با کاهش توان راه رفتن، درد پا یا علائم احتمالی تنگی کانال همراه است، صفحه جراحی تنگی نخاع در شیراز میتواند اطلاعات تکمیلی ارائه کند.
MRI یکی از ابزارهای مهم برای بررسی دیسکها، نخاع، ریشههای عصبی و سایر ساختارهای ستون فقرات است. با این حال، تصمیم درمانی نباید فقط بر اساس تصویر MRI گرفته شود.
در بسیاری از افراد ممکن است تغییراتی در MRI دیده شود، در حالی که فرد هیچ علامت مهمی ندارد. برعکس، ممکن است شدت علائم یک بیمار با ظاهر تصویربرداری بهتنهایی قابل توضیح نباشد.
به همین دلیل معاینه عصبی اهمیت زیادی دارد. پزشک وضعیت قدرت عضلات، حس، رفلکسها، تعادل، دامنه حرکت و سایر نشانههای عصبی را بررسی میکند.
مرحله بعد، تطبیق نتایج معاینه با تصویربرداری است. اگر برای مثال در MRI فشار روی یک ریشه عصبی دیده شود، باید بررسی شود آیا علائم بیمار با همان مسیر عصبی تطابق دارند یا خیر.
گاهی CT Scan، عکس ساده یا آزمایشهای دیگر نیز بسته به شرایط بیمار مورد استفاده قرار میگیرند.
همچنین سابقه درمان قبلی اهمیت دارد. نوع داروهای مصرفشده، فیزیوتراپی، تزریق، فعالیتهای اصلاحی و میزان پاسخ بیمار به این درمانها بخشی از تصمیمگیری هستند.
به همین دلیل یک MRI غیرطبیعی بهتنهایی به معنی نیاز به عمل نیست. تصمیم نهایی پس از کنار هم قرار دادن شرح حال، معاینه، تصویربرداری و روند درمان قبلی گرفته میشود.
خیر. یکی از برداشتهای اشتباه این است که مراجعه به جراح ستون فقرات الزاماً به جراحی منتهی میشود.
در واقع، وظیفه پزشک ابتدا تشخیص علت علائم و تعیین مناسبترین مسیر درمان است. بسیاری از بیماران پس از ارزیابی ممکن است همچنان درمان غیرجراحی دریافت کنند.
درمانهای غیرجراحی بسته به شرایط بیمار میتوانند شامل دارو، اصلاح فعالیت، فیزیوتراپی، توانبخشی یا سایر روشهای درمانی باشند.
جراحی معمولاً زمانی بیشتر مطرح میشود که مجموعهای از عوامل مانند شدت علائم، وجود فشار قابل توجه بر ساختارهای عصبی، ضعف پیشرونده، کاهش عملکرد یا عدم پاسخ مناسب به درمانهای قبلی وجود داشته باشد.
حتی در این شرایط نیز نوع مشکل، سن بیمار، بیماریهای زمینهای، وضعیت عمومی و نتایج تصویربرداری در تصمیم نهایی نقش دارند.
بنابراین مراجعه به جراح ستون فقرات در شیراز را بهتر است بهعنوان مرحلهای برای ارزیابی دقیقتر شرایط در نظر گرفت، نه تصمیم از پیش تعیینشده برای انجام عمل.
داشتن مدارک کامل میتواند ارزیابی اولیه را دقیقتر کند و به پزشک کمک کند روند بیماری و درمانهای قبلی را بهتر بررسی کند.
اگر MRI کمر، گردن یا سایر قسمتهای ستون فقرات انجام دادهاید، بهتر است تصاویر اصلی و گزارش آن را همراه داشته باشید. صرفاً همراه داشتن متن گزارش در بعضی موارد ممکن است برای بررسی کامل کافی نباشد.
CT Scan، عکس ساده ستون فقرات، آزمایشها یا سایر بررسیهای پزشکی مرتبط نیز در صورت وجود همراه بیمار باشد.
فهرست داروهای مصرفی، سوابق بیماریهای زمینهای و اطلاعات مربوط به جراحیهای قبلی نیز اهمیت دارند.
اگر قبلاً فیزیوتراپی، تزریق، درمان دارویی یا سایر روشهای درمانی دریافت کردهاید، توضیح درباره نوع درمان، مدت آن و میزان تأثیرش به پزشک کمک میکند روند قبلی را بهتر ارزیابی کند.
همچنین بهتر است بتوانید زمان شروع علائم، محل درد، مسیر انتشار درد، وجود بیحسی یا ضعف و تغییرات آنها در طول زمان را توضیح دهید.
اطلاعات دقیق از علائم در کنار تصاویر پزشکی معمولاً ارزش بیشتری از مشاهده تصویر بهتنهایی دارد.
اگر درد کمر یا گردن کوتاهمدت و بدون علامت عصبی قابل توجه است، ممکن است ابتدا ارزیابی عمومی و درمانهای اولیه مناسب باشد.
اما اگر علائم ماندگار هستند، به دست یا پا انتشار پیدا میکنند، با بیحسی یا ضعف همراه شدهاند یا بر توان راه رفتن و فعالیت روزمره اثر گذاشتهاند، ارزیابی تخصصی میتواند مسیر مناسبتری برای ادامه بررسی مشخص کند.
در چنین مراجعهای، شرح حال، معاینه عصبی و تصاویر پزشکی در کنار یکدیگر بررسی میشوند. هدف این است که مشخص شود علائم از کدام بخش ستون فقرات یا ساختار عصبی منشأ میگیرند و آیا درمان قبلی نیاز به ادامه، تغییر یا بررسی بیشتر دارد.
برای مشاهده مسیرهای مختلف درمان و صفحات تخصصی سایت میتوانید به بخش خدمات جراحی مغز و اعصاب و ستون فقرات مراجعه کنید.
انتخاب صفحه تخصصی مناسب نیز به نوع مشکل بستگی دارد. برای مثال درد و علائم مرتبط با کمر، گردن یا تنگی کانال هرکدام مسیر بررسی اختصاصی خود را دارند.
برای بررسی تخصصی علائم و مدارک، جراح ستون فقرات در شیراز را مشاهده کنید و از مسیر نوبتدهی سایت برای هماهنگی استفاده کنید.
خیر. بسیاری از دردهای کمر یا گردن میتوانند کوتاهمدت باشند و بدون نیاز به بررسی جراحی بهبود پیدا کنند. اگر درد طولانی شود، عود کند یا با بیحسی، ضعف، انتشار درد یا کاهش توان حرکتی همراه باشد، ارزیابی تخصصی اهمیت بیشتری پیدا میکند.
خیر. یافته MRI باید با علائم بیمار و معاینه عصبی تطبیق داده شود. بعضی تغییرات تصویربرداری ممکن است بدون علائم مهم وجود داشته باشند و بهتنهایی تعیینکننده روش درمان نیستند.
ضعف جدید یا پیشرونده نسبت به درد ساده اهمیت بیشتری دارد و بهتر است توسط پزشک ارزیابی شود، بهخصوص اگر همزمان با بیحسی، درد تیرکشنده یا تغییر در راه رفتن ایجاد شده باشد.
در صورت داشتن MRI قبلی بهتر است تصاویر و گزارش آن همراه بیمار باشد. اما اینکه MRI جدید لازم است یا خیر، به علائم، معاینه و مدارک قبلی بستگی دارد و بهتر است بدون ارزیابی پزشکی صرفاً تصویربرداری جدید انجام نشود.
خیر. ارزیابی توسط جراح به معنی انتخاب قطعی جراحی نیست. پس از بررسی وضعیت بیمار ممکن است ادامه درمان غیرجراحی، پیگیری یا بررسیهای تکمیلی پیشنهاد شود.
MRI یا CT موجود، گزارشهای تصویربرداری، سوابق درمان و جراحی قبلی، فهرست داروها و اطلاعات مربوط به بیماریهای زمینهای همراه بیمار باشد. توضیح دقیق درباره زمان شروع و تغییر علائم نیز برای ارزیابی اهمیت دارد.