جراحی شکستگی ستون فقرات در شیراز

شکستگی ستون فقرات یا مهره‌ها ممکن است در اثر تصادف، سقوط، ضربه شدید یا در برخی افراد به دنبال کاهش استحکام استخوان ایجاد شود. نوع درمان به محل شکستگی، میزان پایداری ستون فقرات، شدت درد و وجود یا عدم وجود فشار روی ساختارهای عصبی بستگی دارد. همه شکستگی‌های مهره نیاز به جراحی ندارند و تصمیم درمان پس از معاینه و بررسی تصویربرداری‌هایی مانند CT یا MRI انجام می‌شود. در مواردی که شکستگی باعث ناپایداری، تغییر شکل قابل‌توجه یا فشار عصبی شود، بررسی جراحی شکستگی ستون فقرات ممکن است مطرح شود.

شکستگی ستون فقرات چیست؟

ستون فقرات از مجموعه‌ای از مهره‌ها تشکیل شده است که علاوه بر تحمل وزن بدن، از نخاع و ساختارهای عصبی محافظت می‌کنند. اگر بخشی از یک مهره در اثر واردشدن نیروی بیش از تحمل استخوان دچار آسیب شود، شکستگی مهره ایجاد می‌شود.

شدت شکستگی می‌تواند از یک شکستگی فشاری نسبتاً پایدار تا آسیب‌های پیچیده و ناپایداری متغیر باشد که ممکن است با جابه‌جایی مهره یا فشار روی نخاع و اعصاب همراه شوند. پزشکان نوع شکستگی و میزان پایداری آن را برای انتخاب روش درمان بررسی می‌کنند.

شکستگی ستون فقرات می‌تواند در بخش‌های مختلف ایجاد شود:

ستون فقرات گردنی
ستون فقرات سینه‌ای
ستون فقرات کمری

محل آسیب اهمیت زیادی دارد؛ زیرا شکستگی‌های مختلف از نظر پایداری، احتمال آسیب عصبی و روش درمان شرایط یکسانی ندارند.

شکستگی مهره چگونه ایجاد می‌شود؟

علت شکستگی ستون فقرات برای همه بیماران یکسان نیست.

ضربه و تصادف

تصادفات رانندگی، سقوط از ارتفاع، آسیب‌های ورزشی و سایر ضربه‌های شدید از علل مهم شکستگی‌های ستون فقرات در افراد دارای استخوان سالم هستند.

در چنین شرایطی ممکن است علاوه بر شکستگی مهره، رباط‌ها، دیسک‌ها، ریشه‌های عصبی یا نخاع نیز آسیب ببینند. به همین دلیل، در آسیب‌های شدید فقط بررسی محل درد کافی نیست و ارزیابی کامل بیمار اهمیت دارد.

پوکی استخوان

در افراد مبتلا به پوکی استخوان، مهره‌ها مقاومت کمتری دارند و ممکن است حتی با ضربه‌های خفیف‌تر یا برخی فعالیت‌های روزمره دچار شکستگی فشاری شوند. شکستگی‌های فشاری مهره از مشکلات شناخته‌شده مرتبط با پوکی استخوان هستند.

در چنین بیمارانی علاوه بر درمان خود شکستگی، بررسی و درمان کاهش تراکم استخوان نیز اهمیت دارد؛ زیرا فرد ممکن است در معرض شکستگی‌های بعدی قرار داشته باشد.

بیماری‌های زمینه‌ای استخوان

برخی بیماری‌ها و ضایعاتی که باعث کاهش استحکام استخوان می‌شوند نیز می‌توانند احتمال شکستگی مهره را افزایش دهند. در این شرایط لازم است علت اصلی ضعیف‌شدن مهره نیز بررسی شود.

انواع شکستگی ستون فقرات

نوع شکستگی یکی از عوامل مهم در انتخاب درمان است. همه شکستگی‌ها رفتار یکسانی ندارند.

شکستگی فشاری مهره

در شکستگی فشاری، معمولاً قسمت جلویی جسم مهره دچار فشردگی می‌شود، درحالی‌که قسمت پشتی مهره کمتر درگیر است. بسیاری از این شکستگی‌ها پایدار هستند و در افراد مبتلا به پوکی استخوان بیشتر دیده می‌شوند.

وجود شکستگی فشاری به‌تنهایی به معنی نیاز به جراحی نیست. میزان درد، تازگی شکستگی، وضعیت استخوان و پایداری مهره باید بررسی شود.

شکستگی Burst یا خردشدگی مهره

در شکستگی Burst، بخش‌های بیشتری از جسم مهره آسیب می‌بینند. این نوع شکستگی می‌تواند در اثر نیروهای شدید مانند سقوط از ارتفاع ایجاد شود و بسته به شدت آسیب، ممکن است پایدار یا ناپایدار باشد. در برخی موارد قطعات استخوان می‌توانند فضای اطراف ساختارهای عصبی را محدود کنند.

بنابراین بیمار مبتلا به شکستگی Burst نیازمند بررسی دقیق تصاویر و وضعیت عصبی است.

شکستگی Flexion-Distraction یا Chance

این نوع آسیب می‌تواند در شرایطی ایجاد شود که ستون فقرات تحت نیروی خم‌شدن شدید قرار گیرد. آسیب رباط‌های پشتی می‌تواند باعث ناپایداری شود و برخی از این شکستگی‌ها نیازمند درمان جراحی هستند.

شکستگی همراه با دررفتگی مهره

در Fracture-Dislocation علاوه بر شکستگی، جابه‌جایی مهره نسبت به مهره مجاور نیز اتفاق می‌افتد. این آسیب‌ها معمولاً ناپایدارتر هستند و می‌توانند با فشار جدی روی نخاع یا اعصاب همراه باشند.

علائم شکستگی ستون فقرات چیست؟

علامت اصلی بسیاری از شکستگی‌های مهره، درد در محل آسیب است. در شکستگی‌های ناحیه سینه‌ای یا کمری، درد معمولاً با حرکت بیشتر می‌شود.

علائم ممکن است شامل موارد زیر باشند:

درد ناگهانی یا شدید کمر یا گردن
افزایش درد هنگام حرکت
حساسیت در محل آسیب
محدودشدن حرکت ستون فقرات
تغییر وضعیت یا فرم ستون فقرات در برخی شکستگی‌ها
بی‌حسی یا گزگز اندام‌ها در صورت درگیری عصبی
ضعف دست یا پا
اختلال در راه‌رفتن

در شکستگی‌های فشاری ناشی از پوکی استخوان، ممکن است درد هنگام ایستادن یا راه‌رفتن بیشتر و هنگام درازکشیدن کمتر شود. کاهش تدریجی قد یا تغییر شکل ستون فقرات نیز ممکن است در برخی افراد دیده شود.

چه علائمی بعد از آسیب ستون فقرات جدی هستند؟

اگر شکستگی ستون فقرات همراه با درگیری نخاع یا اعصاب باشد، ممکن است علائم عصبی ایجاد شود.

بعد از ضربه به ستون فقرات، علائمی مانند موارد زیر نیازمند توجه فوری پزشکی هستند:

ضعف شدید یا جدید در دست یا پا
بی‌حسی گسترده
از دست دادن حس
مشکل در حرکت اندام‌ها
اختلال جدید کنترل ادرار یا مدفوع
درد یا فشار شدید گردن یا کمر پس از ضربه
اختلال تنفس در آسیب‌های شدید
کاهش سطح هوشیاری همراه با آسیب شدید

هشدار پزشکی: اگر پس از تصادف، سقوط یا ضربه شدید دچار ضعف، بی‌حسی، اختلال حرکت یا مشکل در کنترل ادرار و مدفوع شده‌اید، برای نوبت معمول مطب منتظر نمانید و برای ارزیابی فوری پزشکی اقدام کنید.

شکستگی ستون فقرات چگونه تشخیص داده می‌شود؟

تشخیص با شرح حال و معاینه شروع می‌شود. پزشک درباره نحوه ایجاد آسیب، محل درد و وجود علائم عصبی سؤال می‌کند و سپس قدرت عضلات، حس اندام‌ها، رفلکس‌ها و سایر علائم عصبی را بررسی می‌کند.

عکس ساده

رادیوگرافی می‌تواند شکل و وضعیت مهره‌ها و برخی شکستگی‌ها را نشان دهد، اما در آسیب‌های پیچیده ممکن است بررسی‌های تکمیلی لازم باشد.

CT Scan

CT جزئیات استخوان را با دقت بیشتری نشان می‌دهد و در بررسی شکستگی‌های مهره، شکل شکستگی، قطعات استخوان و پایداری احتمالی آسیب اهمیت دارد. ACR نیز CT را ابزار بسیار حساس برای شناسایی شکستگی‌های مهره در تروما معرفی می‌کند.

MRI

MRI بیشتر برای بررسی نخاع، ریشه‌های عصبی، دیسک‌ها و بافت‌های نرم اطراف ستون فقرات کاربرد دارد و در صورت وجود علائم عصبی می‌تواند اطلاعات تکمیلی مهمی ارائه کند.

در شکستگی‌های فشاری نیز MRI می‌تواند در برخی بیماران به تشخیص شکستگی تازه از شکستگی‌های قدیمی کمک کند.

بنابراین نوع تصویربرداری موردنیاز برای همه بیماران یکسان نیست و باید با توجه به شرایط آسیب انتخاب شود.

آیا همه شکستگی‌های ستون فقرات نیاز به جراحی دارند؟

خیر. بسیاری از شکستگی‌های پایدار ستون فقرات بدون جراحی درمان می‌شوند.

درمان به عواملی مانند موارد زیر بستگی دارد:

نوع شکستگی
محل شکستگی
میزان پایداری ستون فقرات
وجود یا عدم وجود جابه‌جایی مهره
میزان تغییر شکل
وضعیت نخاع و ریشه‌های عصبی
وجود ضعف یا بی‌حسی
سن و شرایط عمومی بیمار
کیفیت و تراکم استخوان

برای مثال، بسیاری از شکستگی‌های فشاری پایدار یا برخی شکستگی‌های Burst پایدار ممکن است بدون جراحی مدیریت شوند.

در مقابل، شکستگی‌های ناپایدار، آسیب‌های همراه با فشار عصبی قابل‌توجه یا برخی شکستگی‌های همراه با جابه‌جایی ممکن است نیاز به بررسی جراحی داشته باشند.

چه زمانی جراحی شکستگی ستون فقرات مطرح می‌شود؟

جراحی برای همه شکستگی‌ها لازم نیست. تصمیم برای عمل زمانی جدی‌تر مطرح می‌شود که پزشک شواهدی از ناپایداری ستون فقرات، آسیب عصبی یا شرایطی ببیند که درمان غیرجراحی برای آن مناسب نباشد.

مواردی که ممکن است بررسی جراحی را ضروری‌تر کنند عبارت‌اند از:

ناپایداری قابل‌توجه ستون فقرات
جابه‌جایی مهره‌ها
فشار روی نخاع یا ریشه‌های عصبی
ضعف یا علائم عصبی مرتبط با شکستگی
تغییر شکل قابل‌توجه ستون فقرات
برخی شکستگی‌های Burst ناپایدار
شکستگی همراه با دررفتگی
آسیب رباطی مهم
شکستگی‌های متعدد یا پیچیده در شرایط خاص

تصمیم نهایی فقط از روی نام نوع شکستگی یا گزارش تصویربرداری گرفته نمی‌شود و باید وضعیت بالینی بیمار نیز در نظر گرفته شود.

بررسی MRI، CT و علائم قبل از تصمیم برای جراحی

اگر شکستگی ستون فقرات برای شما تشخیص داده شده است، همراه‌داشتن تصاویر اصلی CT یا MRI و گزارش‌های پزشکی هنگام مراجعه می‌تواند به بررسی دقیق‌تر کمک کند.

تفاوت جراحی شکستگی با سایر جراحی‌های ستون فقرات

شکستگی مهره فقط یکی از بیماری‌هایی است که ممکن است به بررسی جراحی ستون فقرات نیاز داشته باشد.

بیماری‌هایی مانند دیسک کمر، دیسک گردن و تنگی کانال نخاعی مکانیسم، علائم و روش درمان متفاوتی دارند. به همین دلیل، صفحه حاضر به‌طور اختصاصی روی شکستگی مهره و جراحی شکستگی ستون فقرات تمرکز دارد.

برای آشنایی با مسیر کلی جراحی در سایر بیماری‌های ستون فقرات می‌توانید صفحه بررسی جراحی ستون فقرات را مطالعه کنید.

مزایا و ریسک‌های احتمالی جراحی شکستگی ستون فقرات

هدف جراحی در بیمارانی که واقعاً به آن نیاز دارند می‌تواند تثبیت ستون فقرات، اصلاح وضعیت آسیب و در صورت وجود فشار عصبی، کاهش فشار روی نخاع یا اعصاب باشد.

بااین‌حال، مانند هر عمل جراحی، جراحی شکستگی ستون فقرات نیز می‌تواند با ریسک‌هایی همراه باشد. نوع و احتمال عارضه به شدت آسیب، روش جراحی، وضعیت عصبی و شرایط عمومی بیمار بستگی دارد.

ریسک‌های احتمالی ممکن است شامل مواردی مانند:

عفونت
خونریزی
آسیب عصبی
باقی‌ماندن بخشی از درد
مشکلات مربوط به جوش‌خوردن یا تثبیت
نیاز به مراقبت یا درمان‌های تکمیلی

باشند.

این موارد به معنی رخ‌دادن حتمی عارضه نیستند. مزایا و ریسک‌های احتمالی باید برای هر بیمار پیش از جراحی به‌صورت اختصاصی بررسی شوند.

مراقبت بعد از جراحی شکستگی ستون فقرات

روند نقاهت به نوع شکستگی و جراحی انجام‌شده بستگی دارد.

پس از عمل ممکن است برنامه مراقبت شامل موارد زیر باشد:

شروع حرکت طبق نظر تیم درمان
مراقبت از زخم
مصرف داروهای تجویز‌شده
محدودکردن بلندکردن اجسام سنگین
پرهیز از حرکات نامناسب تا زمان اجازه پزشک
استفاده از بریس در صورت تجویز
مراجعه برای پیگیری
شروع فیزیوتراپی یا توانبخشی در زمان مناسب

باشد.

AAOS هدف جراحی شکستگی‌های ناپایدار را علاوه بر تثبیت و رفع فشار عصبی، فراهم‌شدن امکان حرکت زودتر بیمار نیز عنوان می‌کند.

زمان بازگشت به کار، رانندگی یا فعالیت‌های ورزشی برای همه بیماران یکسان نیست و باید براساس نوع شکستگی و روند بهبود تعیین شود.

شکستگی فشاری ناشی از پوکی استخوان چه تفاوتی دارد؟

شکستگی فشاری ناشی از پوکی استخوان معمولاً شرایط متفاوتی نسبت به شکستگی ناشی از تصادف شدید دارد.

در بسیاری از بیماران مبتلا به شکستگی فشاری، درمان بدون جراحی می‌تواند کافی باشد و AAOS گزارش می‌کند که بسیاری از افراد طی چند ماه بدون عمل بهبود پیدا می‌کنند. در بیمارانی که درد شدید ادامه دارد، بعضی روش‌های مداخله‌ای ممکن است پس از ارزیابی پزشکی بررسی شوند.

در این گروه از بیماران فقط درمان درد کافی نیست و بررسی سلامت استخوان نیز اهمیت دارد؛ زیرا پوکی استخوان می‌تواند احتمال شکستگی‌های بعدی را افزایش دهد.

هزینه جراحی شکستگی ستون فقرات در شیراز

هزینه جراحی برای همه بیماران یکسان نیست و قبل از مشخص‌شدن نوع آسیب نمی‌توان مبلغ دقیقی اعلام کرد.

عوامل مؤثر می‌توانند شامل موارد زیر باشند:

نوع شکستگی
محل شکستگی
تعداد مهره‌های درگیر
پایداری یا ناپایداری ستون فقرات
نوع جراحی
نیاز یا عدم نیاز به تجهیزات تثبیت
بیمارستان محل عمل
مدت بستری
خدمات تصویربرداری و آزمایش‌ها
شرایط عمومی بیمار
پوشش بیمه پایه یا تکمیلی

برای مثال، درمان یک شکستگی فشاری پایدار با جراحی یک شکستگی پیچیده و ناپایدار همراه با فشار عصبی یکسان نیست.

به همین دلیل، برای برآورد دقیق‌تر هزینه ابتدا باید تصاویر پزشکی، نوع شکستگی و روش درمان موردنیاز مشخص شوند.

برای بررسی شکستگی چه مدارکی همراه داشته باشیم؟

در صورت وجود، بهتر است مدارک زیر هنگام مراجعه همراه بیمار باشند:

تصاویر اصلی CT
تصاویر MRI
عکس ساده ستون فقرات
گزارش‌های تصویربرداری
مدارک بیمارستان یا اورژانس
گزارش جراحی قبلی
فهرست داروهای مصرفی
آزمایش‌های اخیر
نتیجه سنجش تراکم استخوان در بیماران مبتلا به پوکی استخوان
اطلاعات مربوط به نحوه ایجاد آسیب

فقط همراه داشتن متن گزارش تصویربرداری همیشه کافی نیست و مشاهده تصاویر اصلی می‌تواند برای ارزیابی نوع شکستگی اهمیت داشته باشد.

چرا بررسی توسط دکتر نوید فرزین؟

شکستگی ستون فقرات از نظر شدت، محل آسیب و احتمال درگیری ساختارهای عصبی در بیماران مختلف متفاوت است. به همین دلیل، مسیر درمان باید بر اساس معاینه عصبی و بررسی تصاویر پزشکی تعیین شود.

دکتر نوید فرزین، متخصص و جراح مغز و اعصاب و ستون فقرات در شیراز با شماره نظام پزشکی ۱۰۰۳۵۹، بیماران دارای مشکلات ستون فقرات را با توجه به علائم و مدارک تصویربرداری بررسی می‌کند. اطلاعات تخصص و شماره نظام پزشکی در وب‌سایت رسمی ایشان درج شده است.

هدف از مراجعه این است که مشخص شود:

نوع و شدت شکستگی چیست؛
آیا ستون فقرات پایدار است؛
آیا علائم عصبی وجود دارد؛
آیا درمان غیرجراحی قابل بررسی است؛
و در صورت مطرح‌شدن جراحی، چه مسیری متناسب با شرایط بیمار است.

مراجعه به جراح ستون فقرات به معنی قطعی‌بودن عمل نیست و انتخاب درمان باید بعد از بررسی شرایط اختصاصی بیمار انجام شود.

سوالات متداول

آیا همه شکستگی‌های ستون فقرات نیاز به جراحی دارند؟

خیر. بسیاری از شکستگی‌های پایدار، از جمله برخی شکستگی‌های فشاری و بعضی شکستگی‌های Burst پایدار، ممکن است بدون جراحی درمان شوند. نیاز به عمل به نوع شکستگی، پایداری ستون فقرات و وجود آسیب عصبی بستگی دارد.

چه زمانی شکستگی مهره نیاز به جراحی دارد؟

جراحی بیشتر زمانی بررسی می‌شود که شکستگی ناپایدار باشد، جابه‌جایی یا تغییر شکل مهم ایجاد شده باشد، نخاع یا اعصاب تحت فشار باشند یا علائم عصبی مرتبط با شکستگی وجود داشته باشند. تصمیم نهایی باید پس از معاینه و بررسی تصاویر گرفته شود.

برای تشخیص شکستگی ستون فقرات CT بهتر است یا MRI؟

این دو بررسی کاربرد متفاوتی دارند. CT برای نشان‌دادن جزئیات استخوان و شکستگی بسیار مهم است، درحالی‌که MRI اطلاعات بیشتری درباره نخاع، اعصاب و بافت‌های نرم ارائه می‌دهد. انتخاب تصویربرداری به نوع آسیب و علائم بیمار بستگی دارد.

آیا شکستگی فشاری مهره همیشه نیاز به عمل دارد؟

خیر. بسیاری از شکستگی‌های فشاری، به‌ویژه شکستگی‌های پایدار مرتبط با پوکی استخوان، بدون جراحی مدیریت می‌شوند. در برخی بیماران با درد شدید و شرایط خاص، روش‌های مداخله‌ای مانند ورتبروپلاستی یا کیفوپلاستی ممکن است بررسی شوند.

آیا بعد از شکستگی مهره می‌توان راه رفت؟

این موضوع به نوع و پایداری شکستگی بستگی دارد. در برخی شکستگی‌های پایدار حرکت تدریجی طبق نظر پزشک بخشی از درمان است، اما در آسیب‌های ناپایدار یا پس از ضربه شدید، بیمار نباید بدون ارزیابی پزشکی درباره میزان فعالیت تصمیم بگیرد.

شکستگی ستون فقرات چه زمانی اورژانسی است؟

بعد از ضربه، وجود ضعف یا بی‌حسی شدید، از دست دادن توان حرکت، اختلال کنترل ادرار یا مدفوع یا علائم مهم عصبی نیازمند ارزیابی فوری پزشکی است.

دوران نقاهت جراحی شکستگی ستون فقرات چقدر است؟

زمان نقاهت ثابت نیست و به نوع شکستگی، وسعت آسیب، نوع جراحی، وضعیت عصبی، سن و شرایط عمومی بیمار بستگی دارد. زمان افزایش فعالیت و بازگشت به کار باید برای هر بیمار جداگانه تعیین شود.

دریافت نوبت برای بررسی شکستگی ستون فقرات در شیراز

اگر شکستگی مهره در CT یا MRI شما گزارش شده است یا پس از ضربه دچار درد مداوم، بی‌حسی، ضعف یا محدودیت حرکتی شده‌اید، می‌توانید برای بررسی تخصصی تصاویر و علائم نوبت دریافت کنید.

هدف از مراجعه این است که نوع شکستگی، وضعیت پایداری ستون فقرات و امکان درمان غیرجراحی یا نیاز به بررسی جراحی مشخص شود.